Цахилгааны утаснуудыг зориулалтаар нь өнгөөр ялган тэмдэглэх нь:

✅ Аюулгүй ажиллагаа

✅ Найдвартай ажиллагаа

✅Стандартын нийцэл гэсэн гурван гол зарчмыг хангадаг.

Манай Монгол улсын хувьд 2003 оны 07 сараас мөрдөгдөж эхэлсэн БД 43-101-03 буюу “Монгол Улсын Цахилгаан Тоног Төхөөрөмжийн Байгууламжийн Дүрэм”-ийн 1.1.21 заалтын дагуу:

Гурван фазын хувьсах гүйдлийн хувьд: А фазын шинийг шар өнгөөр, В-г ногооноор, С-г улаанаар, ажлын нойлтуулгын шин (N)-ийг цэнхэр өнгөөр будах ба нойлын хамгаалалтын үүрэг гүйцэтгэх нөхцөлд шар ногоон өнгийн тууш зураас гаргаж тэмдэглэнэ.

ОХУ-ын стандарт (ГОСТ)

Оросын хувьд өмнө нь ГОСТ Р 50462-1992 стандартыг ашиглаж, шинийг А–шар, В–ногоон, С–улаан өнгөөр тэмдэглэдэг байв. Гэвч 2009 оноос эхлэн IEC 60445 олон улсын стандарттай нийцүүлж, ГОСТ Р 50462-2009-ийг баталсан. Шиний өнгө дараах байдлаар өөрчлөгдсөн:

• А фаз – бор
• В фаз – хар
• С фаз – саарал
• N – цэнхэр
• PE – шар-ногоон

ГОСТ Р 50462-2009 стандарт өөрчлөгдсөн ч, практик дээр хуучин тэмдэглэгээ өргөн хэрэглэгдсээр байгаа нь анзаарагддаг.

БД 43-101-03 буюу “Монгол Улсын Цахилгаан Тоног Төхөөрөмжийн Байгууламжийн Дүрэм” стандартыг ГОСТ Р 50462-1992 -ааүндэслэгдсэн юм.

БНХАУ-ын GB/T 6995.4-2008 стандартын дагуу:

• А фаз – улаан
• В фаз – шар
• С фаз – ногоон
• N – цэнхэр
• PE – шар-ногоон

Энэ нь тухайн орны уламжлалт тэмдэглэгээ, олон улсын IEC-ээс бага зэрэг ялгаатай.

Хүснэгтээр харьцуулж үзвэл:

Дүгнэлт:
Цахилгаан угсралт болон ашиглалтад оролцож буй инженер, техникчид төрөл бүрийн стандартын ялгааг ойлгож, тухайн төсөлд тохирох стандартын дагуу зөв тэмдэглэгээ хийх нь амь нас, эд хөрөнгийн аюулгүй байдалд шууд хамааралтай.

The post Яагаад Шар Ногоон Улаан вэ? appeared first on Моно грид.

CRI (Color Rendering Index) буюу өнгө дахин гаргах индекс нь гэрлийн эх үүсвэр тухайн орчны бодит өнгийг хэр үнэн зөв гаргаж чаддагийн хэмжүүр юм. Бүрэн спектр гэрэлтүүлэг (Full Spectrum Lighting) CRI>95 дээш байдаг.

✅ Давуу талууд

🌱 1. Нүдний ачааллыг бууруулна

Байгалийн гэрэлтэй төстэй тул хүний хараанд ачаалал бага өгч, удаан хугацаанд ажиллах, суралцах үед ядрал багатай.

🌿 2. Ургамлын ургалтыг дэмжинэ

Бүрэн спектр нь фотосинтезийн үйл явцад зайлшгүй хэрэгтэй улаан, цэнхэр гэрлийг агуулдаг тул ургамал ургуулах зориулалтаар өргөн хэрэглэгддэг.

💡 3. Сэтгэл зүйд эерэг нөлөөтэй

Байгалийн гэрлийн дуурайл бүхий орчин нь сэтгэл гутрал (SAD)-аас сэргийлэх, сэтгэл санааг өргөхөд тусалдаг.

🏥 4. Эрүүл мэндийн байгууллагад тохиромжтой

Нарны гэрэл дуурайсан спектр нь өнгө ялгалт, арьсны үзлэг, эмчилгээ зэрэгт өндөр нарийвчлалтай орчныг бүрдүүлдэг.

⚠️ Сул талууд

💸 1. Үнийн өндөр байдал

Стандарт LED гэрлүүдтэй харьцуулахад бүрэн спектр гэрлүүдийн үнэ 1.5–3 дахин өндөр.

🔌 2. Илүү их цахилгаан хэрэглээ

Гэрэл ялгаруулах процесс нь илүү энерги зарцуулдаг тул зарим тохиолдолд үр ашиг багатай байж болно.

🔍 3. Шүүлтүүртэй бүтээгдэхүүнд болгоомжтой хандах

“Бүрэн спектр” гэсэн шошготой ч үнэн хэрэгтээ хязгаарлагдмал спектртэй бүтээгдэхүүн зах зээлд цөөнгүй байдаг.

Дүгнэлт

Бүрэн спектр гэрэлтүүлэг нь зөв хэрэглээний хүрээнд ашиглагдах үед эрүүл мэнд, байгаль орчин, ургамал болон сэтгэл зүйд маш олон талын ашигтай. Гэсэн хэдий ч сонголт хийхдээ гэрлийн өнгөний температур (Kelvin), CRI үзүүлэлт (Color Rendering Index) болон баталгаажсан спектрийн график зэргийг анхаарах хэрэгтэй.

Эх сурвалж: Aydinlatma.org

The post Бүрэн спектр гэрэлтүүлэг (full spectrum light) гэж юу вэ? appeared first on Моно грид.

The post UPS-н батарейн хүчин чадлын тооцоо (Ah) appeared first on Моно грид.

Та БД 43-101-03 буюу “Цахилгаан байгууламжийн дүрэм”-ийг харахыг хүсвэл энэ линк дээр дарна уу.

The post БД43-101-03 тест-5 appeared first on Моно грид.

Доорх нийтлэлээр XLPE, SWA, PVC, FRLS хамгаалалттай кабелийн онцлог, давуу болон сул талыг нарийвчлан авч үзье.

Кабелийн хамгаалалтын төрлүүдийн харьцуулалт

Хамгаалалтын материалуудын онцлог

🔹 XLPE – Өндөр хүчдэлийн системд тохиромжтой

XLPE тусгаарлагчтай кабель нь өндөр температурт тэсвэртэй, цахилгаан дамжуулалт сайтай, уян хатан байдаг. Энэ нь дотор болон гадаа өндөр хүчдэлийн систем, аж үйлдвэрийн хэрэгцээнд тохиромжтой.

🔹 SWA – Маш сайн механик хамгаалалттай

SWA буюу ган утсан хуягтай (Steel Wire Armoured) кабель нь газар доорх болон механик гэмтлээс хамгаалах шаардлагатай орчинд хамгийн тохиромжтой. Хүнд аж үйлдвэрийн орчин, зам, төмөр замын доогуур тавигдах кабельд ашиглагдана.

🔹 PVC – Хямд, олон төрлийн хэрэглээтэй

PVC тусгаарлагчтай кабель нь хямд, уян хатан, хялбар суурилуулалттай учир ихэнх барилгын дотоод цахилгаан сүлжээнд ашиглагддаг. Гэхдээ өндөр температурт тэсвэр муутай бөгөөд шатах үед хорт утаа ялгаруулдаг сул талтай.

🔹 FRLS – Галд тэсвэртэй, утаа бага ялгаруулна

FRLS (Flame Retardant Low Smoke) кабель нь PVC-ээс илүү галд тэсвэртэй, бага утаа ялгаруулдаг тул олон нийтийн барилга, эмнэлэг, метро зэрэг хаалттай орчинд хамгийн тохиромжтой.

✅ XLPE – Өндөр хүчдэлийн сүлжээ, үйлдвэрийн цахилгаан хангамжид тохиромжтой
✅ SWA – Газар доорх болон хүнд нөхцөлд тавигдах кабельд хамгийн бат бөх
✅ PVC – Хямд бөгөөд дотоод цахилгаан хангамжид өргөн хэрэглэгддэг
✅ FRLS – Олон нийтийн барилга, галын эрсдэл өндөртэй орчинд тохиромжтой

The post Кабелийн XLPE, SWA, PVC, FRLS Хамгаалалтын Төрлүүд appeared first on Моно грид.

Зэс кабель: Өндөр дамжуулалт, найдвартай байдал

✅ Давуу тал:

• Өндөр цахилгаан дамжуулах чадвартай (58 MS/m).
• Уян хатан, механик бат бөх.
• Зэврэлт, исэлдэлтэд тэсвэртэй, удаан эдэлгээтэй.

❌ Сул тал:

• Хүнд жинтэй, суурилуулалт, тээвэрлэлтэд хүндрэлтэй.
• Үнийн хувьд өндөр.

Хөнгөнцагаан кабель: Хямд, хөнгөн шийдэл

✅ Давуу тал:

• Хөнгөн жинтэй, зөөвөрлөх, суурилуулахад хялбар.
• Үнэ хямд, төсөв хэмнэнэ.

❌ Сул тал:

• Зэсээс 1.6 дахин бага дамжуулах чадвартай (37 MS/m).
• Холболтын цэгүүдэд исэлдэлт үүсч, холбоос суларч болзошгүй.

Харьцуулалт

Зэсийн хувьд кабелийн хэмжээ нэмэгдэхийн хэрээр кабелийн өртгийн харьцаа мэдэгдэхүйц нэмэгдэж, харин хөнгөнцагаан харьцангуй тогтвортой хэвээр байгаа.

Зэс кабель – өндөр ачаалалтай, урт хугацааны бат бөх байдал шаардлагатай үед тохиромжтой.

Хөнгөнцагаан кабель – томоохон дамжуулах сүлжээ, төсөв хэмнэх шаардлагатай үед илүү тохиромжтой.

Эх сурвалж: https://www.gses.com.au/

The post Зэс болон Хөнгөнцагаан кабелийн аль нь илүү вэ? appeared first on Моно грид.

Та БД 43-101-03 буюу “Цахилгаан байгууламжийн дүрэм”-ийг харахыг хүсвэл энэ линк дээр дарна уу.

The post БД43-101-03 тест-4 appeared first on Моно грид.

Монгол улсын дэд бүтцийн сайдын 2003 оны 06 дугаар сарын 06 ны өдрийн 125 тоот тушаалаар батлав.

The post Эрчим хүчний тоног төхөөрөмж, байгууламжийн техник ашиглалтын дүрэм appeared first on Моно грид.

Эрчим хүчний сайдын 2014 оны 08 дугаар сарын 22-ны өдрийн 101 дүгээр тушаалын дагуу Цахилгаан байгууламжийн ашиглалтын үед мөрдөх аюулгүй ажиллагааны дүрэм батлагдсан.

The post Цахилгаан байгууламжийн ашиглалтын үед мөрдөх аюулгүй ажиллагааны дүрэм appeared first on Моно грид.

Монголын эрчим хүчний салбарт Future Energy Leaders 2024 хөтөлбөрийн ачаар энэ санаагаа төсөл болгон, зургаан залуу инженер нэгэн зорилгын дор нэгдэж Unplug Future төслийг эхлүүлсэн. Бид Монголын бүх хүүхдүүдийг байгаль дэлхийгээ хайрлаж хамгаалах сэтгэлтэй, ногоон ирээдүйн мэдлэгтэй, түүнийгээ дагаад хариуцлагатай хэрэглээний дадал зуршилтай болгохсон гэж хүсэн, зөвхөн энэ л тогтвортой хөгжлийн урт хугацааны суурь болж чадна гэдэг итгэн энэхүү төсөл эхэлсэн.

Дэлхийн олон олон орнууд яаж байгаль орчныг хамгаалах, эрчим хүч, усаа хэмнэх, хог хаягдал ангилах дадлуудыг нийгмээрээ хэрэгжүүлж, энгийн амьдралын хэв маягаа болгосоор байгаа юм бол гэж та нэг өөрөөсөө асуугаарай! Та магадгүй тоолж баршгүй нийгмийн асуудлууд, тэдгээрийн олон талт шийдлүүд, хүрэх арга замуудыг нэрлэж чадах байх. Харин бидний зүгээс “Хүүхэд, Хүүхдүүд бол тогтвортой хөгжил, тогтвортой ирээдүйн суурь!” гэх өнцгийг түгээмээр байна.

Unplug Future нь “Эрчим хүч, эрчим хүчний хэмнэлтийн тухай түгээхээс эхэлье” гэж шийдэн 2024 онд нийт 5 ангийн 200 хүүхдүүдэд эрчим хүч, эрчим хүчний хэмнэлтийн тухай хичээл орсон.

Мөн Unplug Future-ээс Ерөнхий Боловсролын Сургуулийн Хүүхдүүдийн дунд “Эрчим Хүчний Хэмнэлт” сэдэв дор Рийлс бичлэгийн уралдаан зарласан байгаа. Рийлс бүтээлийг хүлээн авах хугацаа 2024 оны 01 сарын 15-ний өдөр хүртэл, шагналт байруудыг 2025 оны 1 сарын 17-ний өдөр шалгаруулах болно. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг энэ линк-ээс авна уу.

Unplug Future талаар мэдээллийг энэ линк-ээс авна уу.

The post Unplug Future гэж юу вэ? appeared first on Моно грид.